lundi 20 janvier 2014

TANTARAN' I MADAGASIKARA: NY ZANADRALAMBO:


TANTARAN' MADAGASIKARA: NY ZANADRALAMBO :

Ny Mpanjaka Ralambo (1575-1600) dia teraka tao Ambohibaoladina Atsinanan'Ambohimangakely. Izy dia zanaky ny Mpanjaka Andriamanelo (1550-1575) nanjaka tao Alasora sy Ny Andriambavy Imaintsoanala izay nantsoina koa hoe Randapavola taty aoriana, izay zanaka vavimatoan' ny Mpanjaka Rabiby tao Ambohidrabiby Hasin'Imerina.


Ny Mpanjaka Ralambo, taranak'Abrahama, Izaka ary Jakoba, dia nanjaka teto Imerina tamin' ny Taon-jato faha-16 sy faha-17 taorin' Jesosy Kristy (1575-1600), ary izy dia nanitatra ny Fanjakana Merina izay nolovainy tamin'ireo razambeny, ary namorona ny Fanjakan'Imerina Roa Toko. Ny Vohitra Masina Alasora no renivohitry ny fanjakany voalohany. Avy eo izy dia nifindra monina nianavaratra tao Ambohidray-Ambohimalaza, renivohitra faharoa ny fanjakany. Ary avy eo dia mbola nifindra monina fanin-telony nianavaratra tao Ambohidrabiby Hasin'Imerina, izay renivohitra fahatelo ny Fanjakany, izay lasa renivohitry ny Fanjakan'Imerina Roa Toko.


Ny Mpanjaka Ralambo dia nanambady Andriambavy maro. Ny voalohany tamin' izy ireo dia Ny Andriambavy Rabehavina, zanaky ny Mpanjaka Andriamamilazabe I tao Ambatomanitrasina, ary ny Zanakandriana naterany dia :
- Ravaomasina tao Ambohimasina-Ambohimalaza ary nafenina ao Ambatomangakely-Ambohimalaza rehefa niamboho.
- Andriantompokoindrindra, izay nanjaka tao Ambohimalazabe.


Ankoatra ireo dia mbola nanambady Andriambavy maro ny Mpanjaka Ralambo, toa Ny Andriambavy Ratsitohinimanjakanalondrano, Ny Andriambavy Rafotsindrindramanjaka, ary Ny Andriambavy Rafotsitohinimanjaka. Ary ireto avy no Zanakandriana nateraky ny Mpanjaka Ralambo (1575-1600) ary nifanambady ny tarànany, izay ao anaty ny sokajin'andriana Zanadralambo amin'Andrianjaka:

- Andrianjaka ao Ambalanirana sy Antananarivo,
- Ravololondralambo ao Ambohimanambola, Ivakinisisaony,
- Andriampanarivomanga ao Lazaina, Avaradrano,
- Andriantompobe ao Ambatofotsy, Avaradrano,
- Andriamasoandro ao Manandriana, Avaradrano,
- Andriampolofantsy ao Ambohitrantenaina sy Antsomangy, Avaradrano,
- Andriantompomanjaka ao Andranovelona, Avaradrano,
- Andriampontany ao Isoavinimerina, Avaradrano
- Rafidy ao Ambohidrano-Atsinanana, Avaradrano,
- Andriantsinompo ao Ankadindravololona, Avaradrano,
- Raondriana, taranaka avy amin'Andrianjaka izay nipoiran' ny Zanadraondriana ao Mangabe Masinandriana, Imerinatsimo na Ambodirano.


Misy koa Andriana havana akaikin' ny Mpanjaka Ralambo izay natao ho sokajin'andriana Zanadralambo, ankoatra ireo voalaza ireo dia ny :
- Andrianimpito, avy amin'ny zafikelin' Andrianamboninolona,
- Andriantompompanjakana ao Ambodifahitra,
- Zana-dRambavy ao Masindray Ambohimanambola, zanak'Andriamboninolona,
- Zanak' Andriamangarira sasany ao Antsahadinta, avy amin'Andriandambozozoro,
- Andriamaneforalambo ao Ankorombe, taranaky ny Mpanjaka Rabiby,
- Andrianakotrina ao Ambohimahatsinjo Ambohimangakely...


Maro ny fianakaviana Andriana tamin' ny andron' ny Mpanjaka Ralambo teto Imerina, fa ireto avy no nahazo tso-drano avy amin' ny Mpanjaka Ralambo amin' ny sokajin'andriana afaka manjaka na loharanon'Andriamanjaka, ary tsy azo hovaina mihitsy. Fa izay manova izany dia voaozona. Marihina koa fa ny Andriandahy irery hany no mahazo manjaka araka ny hafatry ny Mpanjaka razambe tany aloha be. Ary ireto avy izany sokajin'andriana izany araka ny fandaharana napetrany :
1) Ny Andriantompokoindrindra.
2) Ny Zanadralambo.
3) Ny Andrianamboninolona.
4) Ny Andriandranando.


Ankoatra ireo Zanakandriana nateraky ny Mpanjaka Ralambo sy ireo havany andriana akaiky, izay nataony ao anatin' ny sokajin'andriana Zanadralambo, dia nisy koa ny sokajin'andriana atao hoe Ny Andrianamboninolona avy amin' ny dadatoany Andrianamboninolona, zanaky Ny Andriana Andriamananintany zandrin' ny Mpanjaka Andriamanelo (1550-1575) sy ny Andriambavy Randranomboahangy zanaka vaviaivon' ny Mpanjaka Rabiby tao Ambohidrabiby Hasin'Imerina.


Ao koa ny sokajin'andriana atao hoe Ny Andriandranando, izay Zanakandriana avy amin' ny Mpanjaka Andriandranandobe, zanaka faralahin' ny Mpanjaka Andriamamilazabe I tao Ambatomanitrasina sy Ny Andriambavy Ramanentohento. Izy ireo no tompon'Ambohimailala sy Ambohibe ary Ambohipotsy. Ny Mpanjaka Andriandranandobe tao Andapamasina-Ambohimailala dia nanambady Ny Andriambavy Rasoavimbahoaka, anabavin' ny Mpanjaka Andriamanelo, ary nanamafy tamin' ny vy manidina ny Fanjakan' ny Mpanjaka Andriamanelo tao Alasora.


Ankoatra izany dia nomen' ny Mpanjaka Ralambo (1575-1600) an' ireo Zanakandriana naterany sy natsangany mba honenena ny Fanjakan'Imerina Roa Toko, manomboka an' ny Faritra Ambohidrabiby Hasin'Imerina any Avaratra, Faritra Ambohimalaza any Atsinanana, Faritra Alasora any Atsimo, ary hatrany amin' ny Faritra Vonizongo, Babay sy Lohavohitra any Avaratra-Andrefana.


Manaraka izany, araka ny Tso-drano nataon' ny Mpanjaka Ralambo (1575-1600) dia tsy maintsy avy amin'ny Zanakandriana, avy amin'ny fanambadiana amin' Ny Andriantompokoindrindra Lahimatoan'Imerina mivantana sy Ny Zanadralambo amin'Andrianjaka mivantana, avy ao Avaradrano Zokin'Imerina, ny mpanjaka lahy mandimby fanjakana rehetra. Fa izay tsy manaja izany dia voaozona.


Farany, ny hafatry ny razambe mpanjaka, efa an-jato maro, talohan' ny Mpanjaka Ralambo (1575-1600), dia ny fanjakan' ny tarànany eto Madagasikara Tany Masina, araka ny Tso-drano nataon'Ilay Mpahary ny Lanitra sy ny Tany, Ilay Avo Indrindra, tamin'ny razambeny efa taon-jato maro talohan'i Jesosy Kristy, mba hampilamina ny tany sy ny fanjakana ary hiadanan' ny vahoaka.



Prince Dr. Ndriana Rabarioelina,
Filohan' ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara.



(c) copyright.